Late Talker
Κάθε παιδί είναι ξεχωριστό και ο χρόνος τον οποίο χρειάζεται για να μιλήσει μπορεί να διαφέρει. Σύμφωνα όμως με την χρονολογική του ηλικία αναμένεται να κατακτούν κάποιες δεξιότητες σε όλους τους τομείς και έτσι και συμβαίνει και με την ομιλία. Παιδιά που καθυστερούν να μιλήσουν πολύ συχνά αναφέρονται ως «late talkers» και αυτός ο όρος χρησιμοποιείται για νήπια (18 με 30 μηνών) που έχουν περιορισμένο λεξιλόγιο για την ηλικία τους χωρίς όμως καμία άλλη αναπτυξιακή δυσκολία. Αυτά τα παιδιά έρευνες έχουν δείξει ότι καταφέρνουν να επικοινωνούν αποτελεσματικά χρησιμοποιώντας χειρονομίες παράλληλα με την ομιλία τους.
Τα παρακάτω αποτελούν τα ορόσημα της γλωσσικής ανάπτυξης ενός παιδιού σύμφωνα με την τυπική ανάπτυξη:
Κλάμα, πρώτοι ήχοι όπως βήχας ρέψιμο κλπ.
- Αντιδρά σε δυνατούς ήχους
- Κάνει ήχους με το στόμα που θυμίζουν φωνήεντα (α, ε, ου)
- Ανταποκρίνεται σε όλους τους ήχους
- «Μπαμπαλίζει» κάνει ήχους όπως (μπα,ντα)
- Επαναλαμβάνει συλλαβές πιο ξεκάθαρα (π.χ. μπα-μπα, ντα-ντα)
- Αναγνωρίζει κάποιες λέξεις, κυρίως ονόματα οικείων και αγαπημένα αντικείμενα
- Κατανοεί χειρονομίες όπως το «γεια» ή το «όχι»
- Προσπαθεί να επαναλάβει λεξούλες
- Παιδική ομιλία που μοιάζει με προτάσεις με νόημα (ερώτηση, αίτημα, δήλωση)
ακόμα και αν δεν τις καταλαβαίνουμε εύκολα
- Αυξάνει το λεξιλόγιο (χρησιμοποιεί περίπου 50 λέξεις)
- Συνδυάζει 2-3 λέξεις μεταξύ τους φτιάχνοντας μικρές προτάσεις
- Χρησιμοποιεί το λεξιλόγιό του για να επικοινωνεί πέρα από τις ανάγκες του
Oι προτάσεις γίνονται μεγαλύτερες και πιο σύνθετες, οι εμπειρίες μέσα από την εξερεύνηση του περιβάλλοντος αλλά και η επαφή με περισσότερους ανθρώπους αυξάνονται κατά πολύ και αυτό αποτυπώνεται κυρίως στο παιχνίδι και στη γλώσσα που χρησιμοποιεί.
Γονείς
Οι γονείς συχνά ανησυχούν για την ανάπτυξη της ομιλίας του παιδιού τους. Και είναι κατανοητό να μπαίνουν στη διαδικασία να το συγκρίνουν με το μεγαλύτερο παιδί τους ή με άλλα συνομήλικα. Ακόμη πολλές φορές ρωτούν άλλους γονείς ή συγγενείς και να παίρνουν απαντήσεις όπως «και εμένα άργησε να μιλήσει και τώρα δε σταματάει», «μην ανησυχείς, δώσε στο παιδί παραπάνω χρόνο» και ίσως σε κάποιες περιπτώσεις να ισχύει.
Τα αναπτυξιακά στάδια είναι βασικές οδηγίες και βοηθούν τους γονείς να παρακολουθούν την ανάπτυξη του παιδιού τους. Κάθε παιδί αναπτύσσεται με το δικό του ρυθμό όμως η σημαντική απόκλιση από τα παραπάνω στάδια καλό είναι να αξιολογείται από ένα λογοθεραπευτή. Η σημαντική καθυστέρηση στην ομιλία μπορεί να είναι σημάδι αναπτυξιακών δυσκολιών, γλωσσικής καθυστέρησης ή διαταραχής ή και αυτιστικού φάσματος.
